Sinh viên NTTU thực hành từ xử lý âm thanh – Sáng tạo Nghệ thuật bằng AI

Các công cụ AI đang được đưa vào nhiều khâu trong quá trình học tập và sáng tạo nghệ thuật, từ xử lý âm thanh, hỗ trợ ký âm, xây dựng học liệu đến phát triển ý tưởng biểu diễn. Tại seminar “Thổi hồn công nghệ vào di sản – Ứng dụng AI trong giảng dạy Âm nhạc truyền thống”, giảng viên và sinh viên Khoa Nghệ thuật Biểu diễn, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành đã trực tiếp thực hành nhiều công cụ AI trên các tình huống gắn với chuyên ngành Thanh nhạc, Piano và Biên đạo múa.

Giảng viên và sinh viên Khoa Nghệ thuật Biểu diễn, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành tham gia seminar “Thổi hồn công nghệ vào di sản – Ứng dụng AI trong giảng dạy Âm nhạc truyền thống

Vừa qua, Khoa Nghệ thuật Biểu diễn tổ chức seminar tại cơ sở 298A Nguyễn Tất Thành với sự tham dự của đại diện Ban Giám hiệu, Phòng Khoa học – Công nghệ, Ban Chủ nhiệm Khoa, giảng viên và sinh viên. Chương trình do ThS., NSƯT Nguyễn Thị Ánh Tuyết – Trưởng Khoa Nghệ thuật Biểu diễn phụ trách, chỉ đạo nội dung; ThS. Trần Thị Ái Thủy – Phó Trưởng khoa tham gia chủ trì và trực tiếp trình bày chuyên đề về ứng dụng AI trong xử lý, phục dựng tư liệu âm nhạc.

Các nội dung tại seminar tập trung vào khả năng ứng dụng AI trong xử lý âm thanh, phục dựng tư liệu, hỗ trợ ký âm và xây dựng học liệu phục vụ đào tạo nghệ thuật

AI được đưa vào từng tình huống học tập cụ thể

Nội dung chương trình tập trung vào những nhu cầu thường gặp trong quá trình giảng dạy và học tập nghệ thuật. Ở chuyên đề “Trực quan hóa và phục dựng tư liệu”, ThS. Trần Thị Ái Thủy giới thiệu LALAL.AI và một số tiện ích AI trong Audacity để lọc nhiễu, tách giọng hát, tách nhạc đệm và xử lý các bản thu âm cũ. Các thao tác này hỗ trợ người học tiếp cận và xử lý tư liệu âm nhạc truyền thống phục vụ cho nghiên cứu, luyện tập và chuẩn bị nội dung giảng dạy.

Ở chuyên đề “Ký âm và phân tích thang âm dân gian bằng AI”, ThS. Hứa Nguyễn Bảo Nhi – Trưởng Bộ môn Piano – hướng dẫn sử dụng Klang.io để nhận diện giai điệu, hợp âm và tiết tấu từ tệp âm thanh hoặc video, đồng thời chuyển dữ liệu âm thanh thành bản ký âm tham khảo. Trong khi đó, ThS. Nguyễn Lương Hòa hướng dẫn cách xây dựng câu lệnh trên ChatGPT, Claude và khai thác Gamma AI để hệ thống hóa nội dung, thiết kế bài giảng điện tử và tạo hình ảnh minh họa.

Các nội dung được liên hệ trực tiếp với từng chuyên ngành. Sinh viên Thanh nhạc có thể sử dụng AI để hỗ trợ tách giọng, phân tích giai điệu và xây dựng kế hoạch luyện tập; sinh viên Piano có thêm công cụ tham khảo trong ký âm, phân tích hợp âm và cấu trúc âm nhạc; sinh viên Biên đạo múa có thể khai thác AI trong tìm kiếm chất liệu âm nhạc, xây dựng hình ảnh sân khấu và trình bày ý tưởng tác phẩm.

Hoạt động thực hành giúp sinh viên kiểm chứng kết quả do AI tạo ra, đồng thời rèn khả năng đánh giá, điều chỉnh và sử dụng công nghệ dựa trên kiến thức chuyên môn

Sinh viên được giảng viên giải đáp những băn khoăn trong quá trình ứng dụng AI vào học tập và sáng tạo, qua đó hiểu rõ hơn cách sử dụng công nghệ phù hợp với chuyên môn, đồng thời bảo đảm giá trị nghệ thuật và bản sắc di sản

Tăng thời lượng thực hành, không dừng ở giới thiệu công cụ

Điểm đáng chú ý của seminar là phần thực hành theo nhóm. Mỗi nhóm được giao một làn điệu dân ca và thực hiện một nhiệm vụ như tách giọng hát, tạo bản ký âm, thiết kế bài trình chiếu, xây dựng hình ảnh minh họa hoặc phát triển ý tưởng cho bài giảng. Sau phần thực hành, sinh viên trình bày sản phẩm để giảng viên nhận xét, đồng thời cùng phân tích những hạn chế và sai số có thể phát sinh khi sử dụng AI.

Thông qua hoạt động này, sinh viên không chỉ tiếp cận thêm công cụ mới mà còn được yêu cầu kiểm tra, đối chiếu và điều chỉnh kết quả dựa trên kiến thức chuyên môn. Đây cũng là nội dung được Khoa Nghệ thuật Biểu diễn nhấn mạnh khi đưa AI vào hoạt động học tập: công nghệ có thể hỗ trợ một số công đoạn nhưng không thể thay thế năng lực đánh giá và trách nhiệm của người sử dụng.

ThS. NSƯT. Nguyễn Thị Ánh Tuyết – Trưởng Khoa Nghệ thuật Biểu diễn chia sẻ về vai trò của AI trong đổi mới phương pháp giảng dạy, đồng thời nhấn mạnh công nghệ không thể thay thế cảm xúc, kinh nghiệm nghề nghiệp và sự truyền cảm trực tiếp trong đào tạo nghệ thuật

AI hỗ trợ chuyên môn nhưng không thay thế năng lực nghệ thuật

Tại chương trình, giảng viên và sinh viên cũng trao đổi về khả năng AI tác động đến tính truyền miệng và yếu tố ngẫu hứng trong âm nhạc truyền thống. Các ý kiến cho rằng AI có thể hỗ trợ lưu trữ, phục dựng, hệ thống hóa và phổ biến tư liệu, nhưng việc sử dụng công nghệ này cần dựa trên kiến thức chuyên môn và sự tôn trọng đối với bản sắc văn hóa.

ThS. NSƯT. Nguyễn Thị Ánh Tuyết cho rằng AI là công cụ hỗ trợ trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy, nhưng không thể thay thế cảm xúc, kinh nghiệm nghề nghiệp và quá trình truyền đạt trực tiếp từ giảng viên đến sinh viên. Người học cần biết lựa chọn, kiểm chứng và sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm.

Từ góc độ thực hành, ThS. Trần Thị Ái Thủy cho biết AI có thể giúp rút ngắn thời gian ở một số công đoạn như lọc nhiễu, tách giọng, hệ thống hóa tư liệu hoặc xây dựng học liệu. Tuy nhiên, kết quả do AI tạo ra chỉ mang tính tham khảo và vẫn cần người có chuyên môn đánh giá, điều chỉnh để bảo đảm độ chính xác cũng như các yếu tố văn hóa, lịch sử của tư liệu âm nhạc truyền thống.

Sau chương trình, Phạm Khánh Duy – sinh viên chuyên ngành thanh nhạc – cho biết ngoài việc sử dụng AI để tìm kiếm thông tin, sinh viên có thể khai thác công nghệ để tách giọng, hỗ trợ phân tích giai điệu và xây dựng kế hoạch luyện tập. Nguyễn Minh Tâm – sinh viên chuyên ngành biên đạo múa – cũng đánh giá AI có khả năng hỗ trợ tìm kiếm chất liệu âm nhạc, xây dựng hình ảnh sân khấu và trình bày ý tưởng, nhưng kỹ thuật biểu diễn, cảm xúc cơ thể và quá trình tập luyện trực tiếp vẫn là những yếu tố không thể thay thế.

Thông qua seminar, Khoa Nghệ thuật Biểu diễn từng bước đưa các công cụ mới vào hoạt động đào tạo theo hướng gắn với yêu cầu chuyên môn và tăng trải nghiệm thực hành cho người học. Việc tiếp cận AI không chỉ giúp sinh viên NTTU mở rộng công cụ hỗ trợ học tập và sáng tạo mà còn góp phần hình thành khả năng lựa chọn, kiểm chứng và sử dụng công nghệ phù hợp với đặc thù của lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn.

Thực hiện: GV Nguyễn Lê Thanh Hải – Khoa Nghệ thuật Biểu diễn

Hình ảnh: Media