Sinh viên NTTU học cách tối ưu Tư duy của mình trong việc sử dụng AI

AI có thể giúp sinh viên tìm kiếm thông tin nhanh hơn, hỗ trợ phân tích dữ liệu, sáng tạo nội dung và cá nhân hóa việc học. Nhưng khi công nghệ ngày càng có thể “làm thay” nhiều công việc, vấn đề đặt ra không chỉ là biết sử dụng AI mà còn là khả năng kiểm chứng thông tin, duy trì tư duy độc lập và chịu trách nhiệm về sản phẩm của chính mình.

Câu chuyện này được đặt ra tại Hội thảo khoa học “Tự động hóa Marketing trong kỷ nguyên số”, do ngành Marketing, Khoa Quản trị Kinh doanh, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành (NTTU) tổ chức vào ngày 21-8 tại Hội trường L906.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công cụ tự động hóa ngày càng được ứng dụng sâu trong marketing, quản trị doanh nghiệp, logistics, chăm sóc khách hàng và giáo dục, các tham luận tại hội thảo không chỉ đề cập công nghệ có thể làm được gì, mà còn mở rộng sang những câu hỏi về năng lực số, tư duy phản biện, đạo đức học thuật, quyền riêng tư và bảo mật dữ liệu.

Hội thảo thu hút 51 bài viết, trong đó có 20 bài của sinh viên, với các nghiên cứu tiếp cận AI và tự động hóa từ nhiều góc độ như quản trị trải nghiệm khách hàng, logistics thông minh và sử dụng AI có trách nhiệm trong môi trường học tập

Từ 51 bài viết: AI không còn chỉ đứng ở khâu “gợi ý sản phẩm”

Hội thảo năm nay nhận được 51 bài viết, trong đó có 20 bài viết của sinh viên. Các nghiên cứu trải rộng từ marketing số, trải nghiệm khách hàng, logistics thông minh đến ứng dụng AI và công nghệ trong lĩnh vực học tập.

Với sinh viên, việc tham gia nghiên cứu cũng mở ra một cách tiếp cận khác đối với AI. Thay vì chỉ sử dụng công cụ để tìm kiếm thông tin hoặc tạo nội dung, người học phải tự xác định vấn đề nghiên cứu, thu thập và xử lý dữ liệu, viết bài, trình bày và bảo vệ kết quả. Qua quá trình đó, những năng lực như tư duy nghiên cứu, phản biện và trách nhiệm đối với sản phẩm học thuật được đặt ra rõ ràng hơn.

Từ các bài viết gửi về, Ban tổ chức lựa chọn 3 tham luận tiêu biểu để trình bày trực tiếp, lần lượt tiếp cận AI và tự động hóa từ góc độ trải nghiệm khách hàng, hoạt động logistics và môi trường học tập.

Ở góc độ trải nghiệm khách hàng, tham luận “Tổng quan tích hợp chuyển đổi trải nghiệm khách hàng từ cá nhân hóa sang tự động hóa bằng AI” của Trần Ngọc Khánh Vinh và Võ Huỳnh Quang Hiếu phân tích sự thay đổi trong vai trò của AI trong quản trị trải nghiệm khách hàng.

Nếu trước đây AI chủ yếu được sử dụng để phân nhóm khách hàng, đề xuất sản phẩm hoặc cá nhân hóa nội dung tại từng điểm chạm, thì công nghệ hiện đang được phát triển theo hướng tham gia sâu hơn vào toàn bộ hành trình khách hàng.

AI có thể hỗ trợ doanh nghiệp nhận diện tín hiệu, phân tích bối cảnh, đề xuất hành động, lựa chọn thời điểm và kênh tiếp xúc phù hợp. Từ việc cá nhân hóa từng nội dung riêng lẻ, doanh nghiệp đang hướng đến khả năng kết nối nhiều điểm chạm để tạo ra trải nghiệm liên tục và nhất quán hơn.

Tuy nhiên, mức độ tự động hóa càng cao thì yêu cầu quản trị càng lớn. Tham luận cho rằng AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi gắn với nhu cầu thực tế của khách hàng, có sự giám sát của con người và bảo đảm các nguyên tắc về đạo đức, tính minh bạch, quyền riêng tư, cũng như quyền kiểm soát dữ liệu.

Ở một lát cắt khác, tham luận “Tự động hóa kho vận nâng cao trải nghiệm khách hàng số: Thực tiễn tại Thành phố Hồ Chí Minh” của Vũ Nhật Phương đi sâu vào hệ thống vận hành hậu cần của một đơn hàng.

Nghiên cứu đề cập đến các công nghệ như hệ thống quản lý kho, xe dẫn hướng tự động, robot di động tự hành, Internet vạn vật và trí tuệ nhân tạo. Việc tích hợp các công nghệ này vào hoạt động kho vận có thể giúp doanh nghiệp giảm thao tác thủ công, tăng năng suất, rút ngắn thời gian xử lý đơn hàng và hạn chế sai sót trong quá trình vận hành.

Theo nghiên cứu, tự động hóa kho vận có thể cải thiện 4 khía cạnh của trải nghiệm khách hàng số, gồm tốc độ giao hàng, khả năng đáp ứng, độ chính xác của đơn hàng và tính minh bạch của thông tin. Tuy vậy, doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với những thách thức về chi phí đầu tư, hạ tầng công nghệ và nguồn nhân lực có kỹ năng số.

Kết quả này cũng cho thấy trải nghiệm khách hàng không chỉ được quyết định bởi quảng cáo, nội dung hay giao diện mua sắm. Chất lượng vận hành phía sau, từ xử lý đơn hàng đến giao nhận và cung cấp thông tin, cũng tác động trực tiếp đến trải nghiệm của người mua.

Một chiến dịch marketing có thể đưa khách hàng đến gần quyết định mua, nhưng hiệu quả khó duy trì nếu đơn hàng giao chậm, sai sản phẩm hoặc thiếu minh bạch trong quá trình phục vụ. Vì vậy, tự động hóa marketing ngày càng cần được nhìn nhận trong mối liên hệ với toàn bộ hoạt động vận hành của doanh nghiệp, thay vì chỉ giới hạn ở các điểm chạm truyền thông.

PGS.TS. Nguyễn Xuân Nhĩ – Trưởng Khoa Quản trị Kinh doanh chia sẻ góc nhìn về yêu cầu đào tạo sinh viên trong bối cảnh AI ngày càng tác động sâu đến lĩnh vực kinh doanh và marketing

Khảo sát 129 sinh viên: Biết dùng AI chưa đồng nghĩa với dùng có trách nhiệm

Nếu hai tham luận trước tiếp cận AI từ hoạt động doanh nghiệp, nghiên cứu của sinh viên Hà Vũ Kiều Anh lại đặt vấn đề ngay trong môi trường học tập.

Đề tài “Các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức về việc sử dụng AI có trách nhiệm trong học tập của sinh viên Trường Đại học Nguyễn Tất Thành” được thực hiện trên dữ liệu khảo sát 129 sinh viên, với 4 yếu tố gồm kiến thức về AI, đạo đức học thuật, tư duy phản biện và kinh nghiệm sử dụng AI.

Kết quả cho thấy đạo đức học thuật có tác động tích cực mạnh nhất đến nhận thức về việc sử dụng AI một cách có trách nhiệm, tiếp theo là tư duy phản biện. Trong khi đó, kiến thức về AI và kinh nghiệm sử dụng AI chưa đạt mức ý nghĩa thống kê trong mô hình nghiên cứu.

Phát hiện này cho thấy việc thường xuyên sử dụng hoặc thành thạo các công cụ AI chưa đủ để bảo đảm người học sử dụng công nghệ một cách đúng đắn. Theo nghiên cứu, đạo đức học thuật và khả năng phản biện mới là những yếu tố đóng vai trò đáng kể trong việc hình thành nhận thức về việc sử dụng AI một cách có trách nhiệm.

Từ kết quả trên, nhóm nghiên cứu đề xuất nhà trường tiếp tục hoàn thiện hướng dẫn sử dụng AI, tăng cường giáo dục về đạo đức học thuật và thiết kế các hoạt động học tập yêu cầu sinh viên kiểm chứng, phân tích cũng như chịu trách nhiệm đối với nội dung được AI hỗ trợ.

Từ góc độ đào tạo, PGS.TS. Nguyễn Xuân Nhĩ – Trưởng Khoa Quản trị Kinh doanh – cho rằng sự phát triển nhanh của AI đang đặt ra những yêu cầu mới đối với sinh viên khối kinh doanh và marketing. Người học không chỉ cần biết sử dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả công việc mà còn phải hiểu vấn đề mình đang giải quyết, có khả năng kiểm chứng thông tin và chịu trách nhiệm đối với những quyết định được đưa ra với sự hỗ trợ của AI.

Theo PGS.TS. Nguyễn Xuân Nhĩ: Điều quan trọng trong môi trường đại học là giúp sinh viên hình thành năng lực làm chủ công nghệ, thay vì phụ thuộc vào công nghệ. Vì vậy, bên cạnh việc cập nhật công cụ và xu hướng mới, các hoạt động nghiên cứu, phân tích tình huống và giải quyết vấn đề thực tiễn cũng là môi trường để người học rèn luyện tư duy phản biện, nền tảng chuyên môn và khả năng đưa ra quyết định của bản thân.

ThS. Cao Minh Nhựt – Trưởng Bộ môn Marketing phát biểu tại Hội thảo

Đừng để AI tạo ra “ảo tưởng sức mạnh”

Từ thực tế sử dụng AI của sinh viên, ThS. Cao Minh Nhựt – Trưởng Bộ môn Marketing – lưu ý một nguy cơ khác: người học có thể đánh giá cao hơn năng lực thực tế của mình khi có công nghệ hỗ trợ.

AI có thể giúp xử lý công việc nhanh hơn, trình bày nội dung trôi chảy hơn hoặc tiếp cận lượng thông tin lớn trong thời gian ngắn, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc kiến thức, khả năng phân tích và năng lực chuyên môn của người sử dụng cũng tăng lên tương ứng.

Theo ThS. Cao Minh Nhựt, sinh viên, không nên để AI tạo ra “ảo tưởng sức mạnh”. Công nghệ nên được xem là công cụ hỗ trợ, thay vì thay thế quá trình tự tìm hiểu, phân tích và hình thành năng lực chuyên môn.

Đi cùng với đó là yêu cầu kiểm chứng thông tin. Một câu trả lời do AI tạo ra có thể được trình bày rất mạch lạc và thuyết phục, nhưng vẫn có khả năng chứa thông tin sai hoặc dẫn đến các nguồn tài liệu không tồn tại. Vì vậy, biết đặt câu lệnh mới chỉ là một phần của năng lực sử dụng AI; người học còn phải biết đối chiếu tài liệu, kiểm tra nguồn và đánh giá độ tin cậy của nội dung trước khi sử dụng.

Bảo mật dữ liệu cũng là vấn đề cần được lưu ý. Sinh viên không nên tự ý đưa bài giảng, tài liệu nội bộ, đề thi hoặc dữ liệu chuyên môn lên các nền tảng AI khi chưa được phép. Việc chia sẻ dữ liệu với các hệ thống bên ngoài không chỉ liên quan đến sự thuận tiện khi sử dụng công cụ mà còn đặt ra những vấn đề về quyền riêng tư, bảo mật thông tin và quyền tác giả.

Từ góc nhìn người học, sinh viên Phạm Ngọc Tường Vy, lớp 24DMK1B, một trong những sinh viên tham gia viết bài cho hội thảo, cho biết chương trình giúp em hiểu thêm về xu hướng ứng dụng công nghệ cũng như cách doanh nghiệp sử dụng AI và các công cụ tự động hóa.

Theo Tường Vy, sinh viên Marketing cần chủ động trang bị kiến thức công nghệ và kỹ năng số để thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của thị trường lao động.

Yêu cầu này ngày càng rõ khi AI đã được ứng dụng trong nhiều công việc của ngành Marketing, từ nghiên cứu thị trường, tìm kiếm insight, sáng tạo nội dung, xử lý dữ liệu đến chăm sóc khách hàng và hỗ trợ triển khai chiến dịch.

Đáng chú ý, 20 trong tổng số 51 bài viết gửi về hội thảo là của sinh viên. Việc người học trực tiếp nghiên cứu các vấn đề liên quan đến AI, tự động hóa và chuyển đổi số cho thấy cách tiếp cận công nghệ không chỉ dừng ở việc sử dụng công cụ mà còn được mở rộng sang quá trình đặt câu hỏi, phân tích và giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Ba tham luận được trình bày tại hội thảo cũng cho thấy phạm vi tác động ngày càng rộng của AI: từ cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng, tự động hóa kho vận đến việc ứng dụng công nghệ trong học tập.

Ở doanh nghiệp, tự động hóa đặt ra yêu cầu về trải nghiệm khách hàng, hệ thống vận hành và trách nhiệm dữ liệu. Trong môi trường giáo dục, những vấn đề nổi lên là đạo đức học thuật, bảo mật thông tin, tư duy phản biện và khả năng kiểm chứng nội dung do AI tạo ra.

Khi AI ngày càng hiện diện trong cả giảng đường lẫn công việc marketing, biết sử dụng công cụ mới chỉ là điểm khởi đầu. Công nghệ có thể hỗ trợ con người làm nhanh hơn và làm được nhiều việc hơn, nhưng khả năng đặt câu hỏi, đánh giá thông tin, đưa ra quyết định và chịu trách nhiệm về quyết định cuối cùng vẫn là năng lực mà người học phải tự hình thành.

Thực hiện: Cẩm Thạch

Hình ảnh: Media