Không chờ đến năm cuối mới tiếp cận thực tế nghề nghiệp, ngay từ học kỳ II năm thứ nhất, sinh viên ngành Công nghệ Giáo dục, Khoa Khoa học Ứng dụng và Công nghệ, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành đã trực tiếp triển khai nghiên cứu khoa học, thiết kế học liệu số và thử nghiệm sản phẩm tại môi trường mầm non, tiểu học.
Thông qua 5 đề tài được ứng dụng tại Trường Mầm non và Tiểu học Anh Việt Mỹ, sinh viên NTTU từng bước cho thấy năng lực kết nối công nghệ với nhu cầu học tập thực tế, đồng thời hình thành tư duy nghề nghiệp của những người làm giáo dục trong thời đại số.
Trẻ mầm non cùng quan sát và thao tác với học liệu số dưới sự hướng dẫn của sinh viên NTTU
Từ giảng đường đến lớp học thực tế
Nghiên cứu khoa học trong môi trường đại học thường được xem là hoạt động dành cho sinh viên năm ba, năm tư, khi đã tích lũy nền tảng kiến thức chuyên ngành. Tuy nhiên, tại Khoa Khoa học Ứng dụng và Công nghệ, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, sinh viên ngành Công nghệ Giáo dục được định hướng tiếp cận nghiên cứu từ sớm.
Ngay từ học kỳ II năm thứ nhất, sinh viên đã được khuyến khích quan sát những vấn đề trong lớp học, lựa chọn nhu cầu thực tiễn của người học và chuyển hóa thành các sản phẩm số có thể thử nghiệm. Cách tiếp cận này giúp hoạt động nghiên cứu không dừng ở mô hình lý thuyết hay sản phẩm minh họa, mà hướng đến khả năng ứng dụng trong môi trường giáo dục thực tế.
Trong đợt nghiên cứu vừa qua, các nhóm sinh viên đã triển khai 5 đề tài dành cho trẻ mầm non 5–6 tuổi và học sinh tiểu học từ lớp 3 đến lớp 5. Các sản phẩm được trực tiếp đưa vào thử nghiệm tại Trường Mầm non và Tiểu học Anh Việt Mỹ, dưới sự hướng dẫn chuyên môn của giảng viên và sự phối hợp của giáo viên tại trường.
Các đề tài được xây dựng theo hướng bám sát đặc điểm tâm sinh lý của người học, đồng thời hướng đến việc phát triển những năng lực cần thiết trong Chương trình Giáo dục phổ thông mới. Trong đó, nhóm đề tài phát triển năng lực hợp tác tập trung thiết kế các trò chơi số có tính tương tác nhóm, gồm ứng dụng trò chơi số trong môn Toán dành cho trẻ mầm non 5–6 tuổi và đề tài phát triển năng lực hợp tác cho học sinh lớp 4 thông qua công cụ số.
Thông qua hoạt động trải nghiệm trên nền tảng số, học sinh được khuyến khích trao đổi, quan sát và cùng tìm lời giải cho nhiệm vụ học tập
Thay vì để trẻ hoặc học sinh sử dụng thiết bị một cách riêng lẻ, các trò chơi được thiết kế theo hướng yêu cầu người học cùng trao đổi, thống nhất phương án và hỗ trợ nhau để hoàn thành nhiệm vụ. Qua đó, công nghệ không chỉ đóng vai trò trình bày kiến thức mà trở thành cầu nối để hình thành kỹ năng giao tiếp, hợp tác và chia sẻ trong học tập.
Ở nhóm số hóa học liệu và phát triển tư duy trực quan, sinh viên triển khai đề tài thiết kế học liệu số tương tác trên nền tảng Microsoft PowerPoint nhằm hỗ trợ trẻ mẫu giáo 5–6 tuổi nhận biết chữ cái; đồng thời ứng dụng trò chơi số trực quan giúp học sinh lớp 3 ghi nhớ từ vựng tiếng Anh hiệu quả hơn.
Từ một công cụ trình chiếu quen thuộc, Microsoft PowerPoint được nhóm sinh viên phát triển thành không gian học tập có âm thanh, hình ảnh và hiệu ứng tương tác. Chữ cái được kết nối với hình ảnh đồ vật, âm thanh phát âm và hoạt động phản hồi trực tiếp, giúp trẻ tiếp cận kiến thức bằng nhiều giác quan thay vì chỉ quan sát và lặp lại một cách thụ động.
Với học sinh lớp 5, đề tài thiết kế trò chơi số trong hoạt động khám phá – trải nghiệm môn Khoa học tự nhiên đã mở ra cách tiếp cận khác với nội dung lý thuyết. Các bài học được chuyển hóa thành những nhiệm vụ khám phá, giúp học sinh chủ động quan sát, suy luận và tương tác với kiến thức thông qua môi trường số.
Ghi nhận tại các tiết thử nghiệm ở Trường Mầm non và Tiểu học Anh Việt Mỹ, không khí học tập trở nên hào hứng khi học sinh được tiếp cận các sản phẩm số do sinh viên NTTU thiết kế. Trẻ mầm non và học sinh tiểu học không chỉ tham gia trả lời câu hỏi, thao tác trên màn hình mà còn trao đổi, làm việc nhóm và phản hồi trực tiếp với nội dung bài học.
Các hoạt động học tập số được tổ chức theo nhóm, giúp học sinh chủ động tương tác với nội dung bài học và trao đổi cùng bạn bè
Riêng ở khối mầm non, hai đề tài tập trung vào những nền tảng đầu đời gồm tư duy logic toán học và khả năng làm quen với ngôn ngữ. Với trò chơi số hỗ trợ phát triển kỹ năng hợp tác trong môn Toán, trẻ được khuyến khích cùng nhau quan sát, thảo luận và đưa ra câu trả lời trên một màn hình chung.
Qua hoạt động này, trẻ không chỉ thực hành đếm, so sánh số lượng mà còn học cách chờ đến lượt, lắng nghe ý kiến của bạn và giải thích lựa chọn của mình. Trong khi đó, sản phẩm học liệu tương tác PowerPoint giúp hoạt động nhận biết chữ cái trở nên gần gũi hơn khi chữ cái được thể hiện bằng hình ảnh sinh động, hiệu ứng chuyển động và âm thanh phát âm.
Nghiên cứu sớm tạo nền tảng nghề nghiệp cho sinh viên Công nghệ Giáo dục
Giá trị của hoạt động thử nghiệm không chỉ nằm ở những sản phẩm số được hoàn thiện, mà còn ở quá trình sinh viên trực tiếp quan sát hành vi học tập của trẻ, lắng nghe phản hồi từ giáo viên và điều chỉnh sản phẩm theo tình huống thực tế.
Từ một lỗi kỹ thuật nhỏ trên giao diện, thời lượng hoạt động chưa phù hợp hay mức độ khó của câu hỏi, mỗi chi tiết đều trở thành dữ liệu để sinh viên nhìn nhận lại thiết kế của mình. Những trải nghiệm này giúp các bạn hiểu rằng một sản phẩm công nghệ giáo dục chỉ thực sự có giá trị khi phù hợp với người học, hỗ trợ giáo viên và giải quyết được nhu cầu trong lớp học.
Sự tập trung, hào hứng và chủ động tham gia của học sinh trong các hoạt động là tín hiệu tích cực cho hiệu quả bước đầu của các đề tài. Đồng thời, đó cũng là động lực để sinh viên tiếp tục cải tiến sản phẩm, nâng cao tính tương tác và khả năng ứng dụng trong những giai đoạn tiếp theo.
Việc tạo điều kiện để sinh viên nghiên cứu và triển khai sản phẩm từ năm thứ nhất là một trong những định hướng đào tạo thực tiễn của ngành Công nghệ Giáo dục, Khoa Khoa học Ứng dụng và Công nghệ, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành.
Ngành Công nghệ Giáo dục không đơn thuần đào tạo người sử dụng công cụ số, mà hướng đến phát triển đội ngũ nhân lực có khả năng kết nối công nghệ, khoa học giáo dục và nhu cầu thực tế của người học. Sinh viên được trang bị tư duy thiết kế học liệu, phát triển nội dung số, tổ chức hoạt động học tập tương tác và đánh giá hiệu quả ứng dụng công nghệ trong giáo dục.
Thông qua những đề tài đầu tiên, sinh viên năm nhất đã sớm nhận diện vai trò kép của người làm Công nghệ Giáo dục: vừa hiểu công nghệ, vừa thấu hiểu người học và bối cảnh sư phạm. Đây là nền tảng quan trọng để các bạn tiếp tục phát triển năng lực nghiên cứu, sáng tạo sản phẩm và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục.
Kết quả thử nghiệm tại Trường Mầm non và Tiểu học Anh Việt Mỹ không chỉ là dấu mốc đầu tiên trong hành trình nghiên cứu khoa học của sinh viên, mà còn cho thấy tinh thần chủ động, dám thử nghiệm và sẵn sàng đưa kiến thức ra ngoài giảng đường của sinh viên Trường Đại học Nguyễn Tất Thành.
Bài và ảnh: TS. Bùi Thị Việt
Khoa Khoa học Ứng dụng và Công nghệ – Trường Đại học Nguyễn Tất Thành
